Dialogu në mes Prishtinës dhe Beogradit nuk ka alternativë

Në një intervistë për M-Magazine flet Petar Miletiq, nënkryetar i Kuvendit të Kosovës.Foto 1/1

Në një intervistë për M-Magazine flet Petar Miletiq, nënkryetar i Kuvendit të Kosovës.

Përditë e më shumë po flitet për planin e Qeverisë së Kosovës për veriun. Deputetët e Kuvendit të Kosovës dhe ju personalisht a jeni të njoftuar me këtë plan?

Deputetët e Kuvendit të Kosovës nuk janë njoftuar zyrtarisht me planin për veriun e Kosovës, ndonëse edhe ne nga mjetet e informimit publikë kemi marrë vesh se ekziston një plan i tillë. Ajo që dimë ne është se qëndrim zyrtar i Qeverisë së Kosovës është që ta integrojë pjesën veriore të Kosovës në kuadër të shtetit të Kosovës. Mirëpo, për ndonjë hap konkret, për ndonjë strategji konkrete ne si Kuvend nuk jemi njoftuar.

A prisni që Qeveria t’ju njoftojë për këtë plan dhe kur?

Deri më tash gjithherë është praktikuar që për tema të rëndësishme Qeveria ta njoftojë Kuvendin e Kosovës. Kështu ka ndodhur me rastin e fillimit të dialogut në mes Beogradit dhe Prishtinës dhe me rastin e shumë aktiviteteve tjera të Qeverisë, kështu që besoj se Qeveria atëherë kur ta vlerësojë se duhet të veprojë ashtu, atëherë ajo do ta njoftojë Kuvendin që ta përgatisë ndonjë tekst të rezolutës, deklaratës, planit apo diçka të ngjashme lidhur me veriun e Kosovës. Sa i përket kohës se kur do të ndodhë kjo, unë vërtet tash nuk e di.

A mund të zgjidhet dhe si mund të zgjidhet çështja e veriut të Kosovës, si e shihni ju zgjidhjen?

Gjithsesi që çështja e veriut të Kosovës jo vetëm që kërkon dhe mund të zgjidhet, por edhe duhet të zgjidhet patjetër, ngase gjendja e tillë është e padurueshme. Mendoj se në këtë gjendje humbës janë të gjithë – edhe Qeveria në Prishtinë, edhe Qeveria në Beograd, edhe bashkësia ndërkombëtare, por ata që më së shumti pësojnë për mendimin tim janë qytetarët që jetojnë në veri të Kosovës. Mendoj se në këtë proces të zgjidhjes së këtij problemi duhet të përfshihen të gjithë, duke përfshirë edhe serbët e veriut, ngase në fund të fundit për fatin e tyre vendoset. Zgjidhja e njëanshme nuk do të mundë të zbatohet, por thjesht duhet të përfshihen shumë faktorë në zgjidhjen e çështjes së veriut të Kosovës. Ajo që për mua është më e rëndësishmja është që zgjidhja të gjendet me mjete paqësore, pa përdorim të forcës nga cilado anë qoftë dhe kjo është ajo që unë do të insistoja në fillim.

Po flisni për përfshirjen e shumë faktorëve në këtë proces. A do të thotë kjo se në procesin e zgjidhjes së çështjes së veriut të Kosovës duhet të përfshihet edhe Beogradi zyrtar, përkatësisht Qeveria e Serbisë.

Natyrisht. Beogradi e ka ndikimin e vet në veri të Kosovës dhe ky ndikim nuk është i vogël, kjo shihet qartë. Beogradi duhet të përfshihet në njëfarë mënyre në zgjidhjen e situatës në veri të Kosovës. Përfundimisht Beogradi e ka ndikimin më të madh te popullata lokale në veri, përkatësisht te liderët lokalë atje, t’i quaj kështu. Pra, Beogradi gjithsesi duhet të jetë njëri ndër faktorët që duhet të përfshihet në zgjidhjen e çështjes së veriut të Kosovës.

A ekziston, sipas jush, ndonjë kornizë kohore se deri kur duhet të zgjidhet kjo çështje?

Caktimi i afateve përherë është disi punë pa bereqet. Nuk mendoj se duhet të caktohen afate, ngase caktimi i tyre shkakton presione dhe tensione, kështu që dhënia e afateve është trysni edhe për ata që lipset ta qetësojnë situatën, andaj mendoj se afatet nuk janë të mira. Natyrisht që kjo situatë nuk duhet të zgjatet deri në pakufi e as që kjo status kvo të shtyhet pafundësisht, por afate nuk është mirë të caktohen.

Partitë politike, të cilat janë emërtuar me ndonjë epitet që është në kundërshtim me Kushtetutën e Kosovë, siç është fjala “Metohi”, sipas ligjit të ri më nuk mund të regjistrohen. A është fjala “Metohi”, sipas mendimit tuaj, fjalë antikushtetuese dhe si e komentoni këtë problem?

Sipas mendimit tim, termi “Metohi” nuk është fjalë antikushtetuese, ngase në Kushtetutën aktuale të Kosovës nuk ekziston diçka e tillë. Nuk ndalohet përdorimi i kësaj fjale dhe mendoj se ky është vetëm një interpretim se kinse kjo fjalë është antikushtetuese. Të shohim çka do të ndodhë më vonë. Sa më përket mua personalisht, si i lindur në Metohi, kjo fjalë nuk është antikushtetuese, jo vetëm pse kam lindur atje, por thjeshtë sepse në Kushtetutën e Kosovës askund nuk e kam lexuar se kjo është fjalë e ndaluar. Ky interpretim mund të bëhet zyrtar në qoftë se në ndryshimet dhe plotësimet e Kushtetutës, që aktualisht po bëhen, shkruhet kështu. Por tash për tash ky konstatim nuk qëndron, mirëpo në Kosovë ekziston edhe Gjykata Kushtetuese, e cila deri më tash shumë herë është dëshmuar për neutralitet dhe në fund të fundit ajo mund të vendosë për këtë çështje, nëse paraprakisht nuk merret ndonjë vendim i arsyeshëm.

Cilin e konsideroni suksesin më të madh të deputetëve serbë në Parlamentin e Kosovës?

Sukseset më të mëdha, ngase nuk mund të them se ishte vetëm një, të deputetëve serbë në Parlamentin e Kosovës janë arritur me miratimin e disa ligjeve, të cilat janë shumë me rëndësi për komunitetin serb në Kosovë, siç është Ligji për Hoçën e Madhe, Ligji për Qendrën Historike në Prizren, me të cilët kemi arritur që në legjislacionin e Kosovës t’i fusim ato pjesë që i mbrojnë pronat e Kishës Ortodokse Serbe në Kosovë, pastaj votimin e ligjit për RTK, me çka kemi arritur që ta sigurojmë një kanal në gjuhën serbe në kuadër të televizionit publik, si dhe të disa ligjeve tjera që drejtpërdrejt ndikojnë në jetën e komunitetit serb, siç është Ligji për Liritë Fetare dhe disa ligje tjera që dalin nga Pakoja e Ahtisarit, të cilat drejtpërdrejt ndikojnë në mbrojtjen e komunitetit serb në Kosovë.

Zoti Miletiq, a është mirë që menjëherë të ngrihet dialogu në nivel më të lartë, si e vlerësoni këtë?

Varësisht nga temat që shtrohen për diskutim. Nëse bisedohet për energjinë elektrike dhe telekomunikacion, unë nuk shoh ndonjë arsye që të angazhohet kryetari i Serbisë dhe kryetarja e Kosovës në këtë punë, ngase thjesht kjo nuk është temë për ta. Nëse hapet dialog për veriun e Kosovës, për shembull, apo për ndonjë temë tjetër të rëndësishme politike, atëherë gjithsesi se nuk shoh kurrfarë arsyeje që të mos angazhohen në dialog edhe politikanët e rangut më të lartë. Kjo thjesht varet nga natyra e temave për të cilat bisedohet.

Disa po thonë se nuk duhet të vazhdojë dialogu pa u zbatuar marrëveshjet e arritura më parë në Bruksel?

Nuk mendoj se ndërprerja e dialogut mund të jetë zgjidhje e mirë për vazhdimin e marrëdhënieve në mes të Beogradit dhe Prishtinës. Mendoj se dialogu duhet të vazhdojë, pa marrë parasysh se cilat marrëveshje të mëparshme nuk janë zbatuar, mirëpo për zbatimin e tyre duhet të bëhet trysni në të dyja palët. Mendoj se dialogu duhet të vazhdojë, ngase gjithçka që nuk është dialog është diçka e keqe.